|
Ebru
Nedir?
Ebru,
kitreli yoğun su üzerine, özel hazırlanmış ödlü boyalarla resim
yapma ve bunu kağıda aktarma sanatıdır.
Ebru,
“bulut” veya “bulutumsu” anlamına gelen Farsça “ebr”
kelimesinden türemiş ve Türkçe’de “ebru” halini almıştır.
Ebru’da hazırlık
aşaması uzun, eser meydana getirme aşaması ise tam tersine çok kısa
zaman alır.
Sanki benliğimizden
alıp su üzerine bıraktığımız boya damlaları, düştükten sonra
yayılırlar ve şekiller oluştururlar.
Bizim de müdahalemiz
ile inanılmaz resimler çıkar ortaya.
Büyük sabır
ve çok emek gerektiren ebru, kim tarafından, nasıl ve ne amaçla geliştirildiği
tam olarak bilinmeyen mistik bir sanattır. Bazı kaynaklara göre
Hindistan’da ortaya çıkan ebru, önce İran’a ve oradan da Osmanlı’ya
geçmiştir.
Diğer
kaynaklara göre ise, Türkistan’da Buhara kentinde doğan ebru, İpek
Yolu’yla Osmanlı’ya geçmiştir.
Avrupalılar
ebruya “Marbling Paper”, Araplar ise damarlı kağıt anlamına gelen
“Varak-ül Mücezze” demektedir.
Bilinen en eski
ebru 1554 yılına aittir.
Onyedinci yüzyıldan
kalma “Tertib-i Risale” adlı bir kitapta ebrunun hangi malzemeler
kullanılarak nasıl yapıldığı ayrıntılarıyla anlatılmaktadır.
Bir ebrucunun
bilinçli bir şekilde mükemmel ebrular yapması, ancak bir usta
ebrucunun yol göstermesi ile mümkün olmaktadır.
Bu nedenle, ebru
usta-çırak yöntemi ile yüzyıllar boyunca bir nesilden diğerine aktarılmıştır.
Osmanlı, önemli
kitap, tezhip ve hat belgelerindeki kayıpları engellemek için ebruyu
kenarlık olarak kullanmıştır.
Ebru ile tanışan
ve onun kıymetini anlayan Avrupalılar ise ebruyu tablo şeklinde
sergilemeye başlamıştır.
Bugün kağıt
üzerine yapılmış nadide ebrular duvarları süslemeye devam ederken;
kumaş, cam,
toprak süs eşyaları
ve ahşap üzerine yapılan ebrular da hayatımıza girmeye başlamıştır.
Güzel bir
ebrunun sunduğu görsel zarafetin insan ruhu üzerinde olumlu etkilerini
anlatmaya gerek yok.
Ebru yapmanın
ise çok daha olumlu ruhsal etkileri olduğu bilinmektedir.
Geçmişte olduğu
gibi bugün de çeşitli merkezlerde terapi amacıyla ebru yaptırılmaktadır.
Son yıllarda değeri
anlaşılmaya başlanan muhteşem ebru sanatımızın,
ben ve benim
gibi ebruya gönül vermiş ebrucuların çalışmaları ile daha da gelişeceğini
ve yeni nesillere aktarılacağını umuyorum.
Ebru
Çeşitleri
Klasik
Ebru Çeşitleri
Battal,
Gelgit ve Şal, Bülbül Yuvası, Taraklı, Neftli, Somaki, Hatip, Çiçekli,
Koltuk, Hafif, Yazılı, Ak Kase, Kumlu, Zerafşanlı
Modern
Ebru Çeşitleri
Fantazi,
Kedi Gözü, Dalgalı, Buket, Taş, Serpmeli
|
